LVB

Ofschoon de aandacht voor trauma en LVB de afgelopen jaren sterk is toegenomen, wordt trauma en PTSS nog te vaak niet herkend, gediagnosticeerd en bijgevolg behandeld bij kinderen en volwassenen met een LVB. In deze deelsessie gaan we in op ontwikkelingen op dit terrein en presenteren we resultaten van onderzoek naar methoden van screenen, diagnostiek en behandeling van trauma en PTSS bij mensen met een LVB. Resultaten van wetenschappelijk onderzoek en ervaringen uit de klinische praktijk worden gedeeld.

De 24 cliënten die momenteel zorg ontvangen volgens de acht Pro-uitgangspunten hebben een verleden van veel uit- en doorplaatsingen omdat organisaties onmachtig waren een antwoord te vinden op de ondersteuningsvraag van deze cliënten. Bij Pro hoeven de cliënten, ongeacht hun gedrag, niet weg. Het bieden van een onvoorwaardelijke woonplek en onvoorwaardelijke, menswaardige ondersteuning vraagt inspanning en commitment van alle lagen van de organisatie. In deze deelsessie wordt vanuit drie invalshoeken ingezoomd op deze onvoorwaardelijke, menswaardige zorg voor mensen met een LVB en ernstig probleemgedrag: - Onvoorwaardelijke zorg: wat betekent dit in de praktijk? Ineke Speksnijder, orthopedagoog ASVZ. - Onvoorwaardelijkheid en veiligheid: wat betekent veiligheid vanuit cliënt- en medewerkersperspectief en hoe organiseer je veiligheid? Suzanne Lokman, onderzoeker/promovenda, Academische Werkplaats Leven met een verstandelijke beperking, Tranzo, Tilburg University. - Wat vraagt onvoorwaardelijke zorg van de organisatie en hoe zorg je voor het team dat de onvoorwaardelijke zorg dagelijks biedt? Patricia van Stuivenberg, directeur bedrijfsvoering Pluryn.

Wonen in een gewoon huis, in een gewone wijk. Het Houvast biedt 24 uurs ondersteuning aan cliënten met een hoog zorgzwaartepakket, een VG6 of VG7 die zelfstandig (niet geclusterd) wonen. Vanuit contact, samen optrekken, oprechte interesse, aansluiten bij de vraag, wat eigen waarden en normen loslaten, soms risico nemen en veel vertrouwen zien we de kwaliteit van leven toenemen. Maar hoe doe je dat nu? wat zijn de werkzame factoren vanuit de context bij deze doelgroep en waar liggen nu krachten zodat deze mensen een zo gewoon mogelijk bestaan hebben net als jij en ik. We nemen jullie graag mee om wat anders te kijken naar zorg en met een verrassend passende aanpak te anticiperen op de vraag van deze doelgroep en wie kan dat beter aan jullie vertellen dan de cliënt zelf. Hoe normaler de context, hoe normaler het gedrag. Leerdoelen - Mensen inspireren om anders te kijken naar zorg middels mooie voorbeelden uit de dagelijkse praktijk en ruimte om hierover het gesprek te voeren met een ervaringsdeskundige. - Mensen inspireren om vanuit de context een eerste stap te zetten naar verandering in zorg voor mensen met een LVB. - Mensen uitdagen te reflecteren op IWAB (ik weet alles beter) gedrag, vertrouwen te hebben, los te laten maar toch vast te houden. - Mensen inspireren om vanuit presentie en oplossingsgericht werken cliënten te begeleiden. Aansluiten bij wensen en verlangens gericht op de toekomst en een fijn leven.

Op een zeer interactieve, soms humoristische, wijze gaan we aan de slag met een andere kijk op zogenoemd 'onbegrepen gedrag' . Ik noem dit signaalgedrag. Kan en wil hier niet te veel over 'prijsgeven' vanwege de verrassende wijze van deze actieve masterclass. deze duurt ongeveer 45-60 minuten Leerdoelen: - Deelnemer verkrijgt meer Inzicht in oorzaken van het zogeheten ‘probleemgedrag’ van de cliënt en ook zijn eigen aandeel hierin. - Deelnemer gaat het ‘probleemgedrag’ meer zien als een signaal. - Deelnemer kijkt op een andere wijze naar het ‘probleemgedrag’ van een cliënt - Deelnemer handelt en kijkt vanuit het perspectief van een cliënt. - Deelnemer begeleidt vanuit de behoeftes en wensen van een cliënt i.p.v. problemen en obstakels - Deelnemer heeft zicht op eigen aandeel in een hulpverleningsrelatie

Binnen de LVB-zorg komen we steeds meer cliënten tegen met (deels) een niet-Nederlandse culturele achtergrond. Tijdens dit interactieve overleg willen we met het publiek verkennen in hoeverre dit een andere aanpak vraagt. Wat zijn de verschillen en overeenkomsten in bijvoorbeeld bejegening tussen cliënten met en zonder niet-Nederlandse culturele achtergrond? Hoe ga je om met mensen die naast hun LVB ook een andere moedertaal hebben en het Nederlands niet goed beheersen? Kun je een LVB diagnosticeren bij iemand van wie je de ontwikkelgeschiedenis niet kunt achterhalen? Maakt dit uit in de behandeling en bejegening? Binnen het Centrum voor Transculturele Psychiatrie Veldzicht werken we niet alleen veel met eerste- en tweede generatie migranten, maar ook veel met mensen met een (vermoedelijke) LVB. In deze interactieve workshop nemen we jullie mee in de basisprincipes van cultuursensitief werken en gaan samen op ontdekkingstocht naar hoe dit goed toe te passen binnen de LVB doelgroep. Leerdoelen: - Participanten nemen kennis van de basisprincipes van het cultuursensitief werken. - Participanten hebben handvatten om dit in hun eigen beroepspraktijk toe te passen. - Participanten reflecteren actief op hun eigen handelen en etnocentrische reflex.

Hulpvragers met een licht verstandelijke beperking (LVB) zijn extra kwetsbaar om ingrijpende ervaringen mee te maken. Uitbuiting is daar een van. Mensenhandelaren maken misbruik van deze kwetsbaarheid. Hulpvragers met een LVB hebben een grote kans om slachtoffer te worden van uitbuiting. Een goede en effectieve aanpak van deze problematiek ontbreekt momenteel. Het is van belang om de problematiek rondom uitbuiting en LVB serieus te nemen: dit veronderstelt per definitie aandacht hebben voor LVB, er kennis van nemen, het herkennen en de hele aanpak van uitbuiting daar sensitief voor maken. Leerdoelen: - Ik weet wat mensenhandel is. - Ik weet wat de signalen van mensenhandel zijn bij hulpvragers met LVB en weet hiernaar te handelen - Ik kan mensenhandel bij hulpvragers met LVB kwalificeren en de juiste hulp inschakelen.

De samenwerkingsrelatie is cruciaal in ons professioneel handelen. Deze relatie bepaalt voor een belangrijk deel het effect van de ondersteuning die je biedt. In het huidige stressvolle zorgveld staat de relatie echter onder druk. Het creëren van een veilige basis voor de client LVB is niet gemakkelijk. Toch is stilstaan en reflecteren op eigen handelen noodzakelijk om de kwaliteit van de samenwerkingsrelatie in stand te houden en te verbeteren. In deze deelsessie gaan we met elkaar in gesprek over stilstaan en reflecteren. Hoe kun je in je kracht gaan staan als individuele begeleider en ook samen met je team? En wat betekent het om samen te werken in de dynamiek van (regelmatig wisselende) vaste medewerkers en ZZP’ers? Ook worden er diverse tools aangeboden en gaan we aan de slag met het reflectiemiddel Balans in Beeld. Edithe Rot is gedragsdeskundige bij Amerpoort. Zij zal deze deelsessie samen met een begeleider van Amerpoort verzorgen. Edithe heeft het reflectiemiddel Balans in Beeld ontwikkeld. Haar promotieonderzoek naar het effect van dit reflectiemiddel, bij de Academische Werkplaats Viveon, is vorig jaar stil komen te liggen omdat begeleiders nauwelijks tijd hebben en krijgen om stil te staan. Edithe: ‘De huidige zorgelijke situatie in de zorg maakt de urgentie om aandacht te hebben voor de kwaliteit van de werkrelatie alleen maar groter’.

In deze deelsessie zullen we nader ingaan op hoe de Aangepaste DGT behandeling eruit ziet. Ook zullen we nader ingaan op wetenschappelijke evidentie voor deze behandeling bij mensen met LVB. Aan de hand van video's, voorbeelden, en oefeningen zullen we de deelnemers aan deze deelsessie een inkijk geven en een beleving hoe deze behandeling vorm krijgt. We zullen nader ingaan ook op hoe traumabehandeling in te passen is binnen een lopende DGT behandeling. Leerdoelen: - Deelnemer heeft kennis over evidence based behandeling bij ernstig zelfbeschadigend en suïcidaal gedrag - Deelnemer heeft kennis van het Aangepaste Vaardighedensysteem DGT voor mensen met LVB - Deelnemer heeft geoefend met verschillende onderdelen van de behandeling, zoals bv mindfulness

Binnen de zorg voor mensen met een lvb wordt bijna voortdurend gewerkt aan het reduceren van risicovol gedrag. Hierbij kan het gaan om het voorkomen of verminderen van bijvoorbeeld schuldenproblematiek, van middelengebruik, van delinquentie, van vervuiling, of gevaarlijk gedrag in het verkeer. Maar hoe kom je tot een inschatting van de risico’s die jouw cliënt loopt, hoe leg je je risicoinschatting voor de cliënt vast, hoe maak je deze bespreekbaar met je collega’s en je cliënt? Middin werkte de afgelopen anderhalf jaar samen met het lectoraat ‘Lvb en risicovol gedrag’ van Hogeschool Leiden aan het project “Risicovol gedrag”. Het resultaat is een nieuw risico-inventarisatie instrument, verschillende vormen van scholing en gesprekstools voor het voeren van het gesprek met cliënten. In deze workshop nemen we de deelnemers mee in de verschillende stappen en uitkomsten van dit project.

Veel begeleiders in de zorg voor mensen met een lvb hebben wel eens een cliënt begeleid met woonhygiënische problematiek: een cliënt die zoveel spullen verzamelde dat dit het normale gebruik van de woning onmogelijk maakt, een cliënt die ernstig dreigde te vervuilen, of een cliënt waarbij de buren klaagden over stankoverlast of ongedierte… Toch is dit een onderwerp waar weinig over gesproken wordt, en nog minder onderzoek naar gedaan is. In deze workshop willen we jullie meenemen in een eerste verkenning van het thema ‘woonhygiënische problematiek en lvb’ en met de deelnemers het gesprek aangaan over achtergronden, begeleiding en knelpunten. Hendrien Kaal, Lector 'LVB en risicovol gedrag' aan de Hogeschool Leiden Kyra Robbemond, gedragsdeskundige bij Middin.

Pasgeborene van ouders met een licht verstandelijke beperking hebben een verhoogd risico op een onveilige opvoedsituatie, waarin sprake kan zijn van een inconsistente opvoedstijl, lage sensitiviteit, autoritair ouderschap, maar ook verwaarlozing en mishandeling. In deze deelsessie wordt allereerst ingegaan op risicofactoren die samenhangen met onveilige opvoedsituaties vanaf de zwangerschap tot de eerste zes levensmaanden bij ouders met een LVB. Ondanks dat kinderen onder de één jaar van ouders met een LVB worden oververtegenwoordigd binnen de jeugdbescherming, weten we ook dat ouders met een LVB wel in staat zijn om goed genoeg op te voeden, mits zij adequaat worden ondersteund. Maar wat is goed genoeg ouderschap? Hoe verhoudt goed genoeg ouderschap tot de verantwoordelijkheid van professionals, de beroepscode en de meldcode? En hoe sluit je goed aan bij ouders met LVB? Middels een interactieve werksessie zullen we stilstaan bij deze vragen. We sluiten de deelsessie af met een “good practice”, waarin we onze ervaringen delen met de interventie ‘Veilige Start’. Veilige Start biedt intensieve, ambulante begeleiding aan (aanstaande) ouder(s), bij wie, door (kenmerken van) een licht verstandelijke beperking (LVB) en een combinatie van problematiek, er grote zorgen zijn over de veiligheid en ontwikkeling van de baby en het ouder- en opvoederschap van de aanstaande ouder(s). Na deze deelsessie heeft u meer kennis van - risicofactoren gerelateerd aan onveilige opvoedsituaties van conceptie tot de eerste zes levensmaanden. - beschikbare interventies voor ouder(s) met een LVB gericht op het versterken van goed genoeg ouderschap in de periode van zwangerschap tot de eerste 1001 dagen. - werkzame elementen van interventies voor ouder(s) met een LVB gericht op het versterken van goed genoeg ouderschap. - goed genoeg ouderschap in relatie tot uw eigen verantwoordelijkheid als professional. - de interventie ‘Veilige Start’. Deze kennis kan u helpen om tijdig risico’s te herkennen, (beter) aan te kunnen sluiten bij de problemen van het gezin, en effectieve(re) interventies in te kunnen zetten.

Wat is Motiverende Gespreksvoering (MVG) en hoe wordt dit ingezet om gedragsverandering bij cliënten met te realiseren? Daarna volgt een uitleg over MGV specifiek bij cliënten met lvb en gaan de deelnemers hiermee actief aan de slag d.m.v. oefeningen. Hierbij komen de verschillende aspecten van MGV aan de orde: - De spirit - De ORBSI (gesprekstechnieken open vragen, reflecteren, bevestigen, samenvatten en informatie geven) - De 4 processen (engageren, focussen, evoceren en plannen) Leerdoelen: - Deelnemers weten wat de spirit, de ORBSI en de 4 processen inhouden. - Deelnemers weten wanneer ze MGV bij lvb in moeten zetten. - Deelnemers hebben met de theorie geoefend.

Op je blauwe ogen! Een blik doet veel, al is het een eerste indruk. Alsof we elkaar zomaar (kunnen) vertrouwen. En als dit niet lukt? Soms ben je naïef, te goedgelovig, of merk je dat vertrouwen in één klap weg is: het kwam te voet en ging te paard! Mensen met een licht verstandelijke beperking ontmoeten in hun leven honderden begeleiders, en nog wel meer die hun dossier gelezen hebben. Na die ontmoetingen is verbinden en vertrouwen niet bepaald eenvoudig meer, maar wel het allerbelangrijkste om gelukkig te kunnen zijn. Hoe komen we samen daar? In deze workshop gaan we actief met elkaar in gesprek en aan de slag! We zetten verbinden en vertrouwen op scherp om ons meer bewust te zijn wat dit betekent. We creëren bewustwording en concretiseren hoe verbinden en vertrouwen te vergroten. Daardoor kun je beiden bewust het verschil maken en kunnen relaties juist tot bloei komen. Leerdoelen: - Verbinden en vertrouwen kunnen begrijpen als kernwaarden in de zorg -Inzicht in wat verbinden en vertrouwen vraagt in de relatie van en tussen mensen met een LVB, hun netwerk en zorgverleners -Bewust kijken naar en reflecteren op de zorgrelatie met de bril van verbinden en vertrouwen -Inzicht en toepassen van het thema in vastgelopen zorgrelaties -Concretiseren en uitwisselen van tips en trucs die verbinden en vertrouwen vergroten

De invloed van ingrijpende jeugdervaringen. Een geschiedenis van ingrijpende jeugdervaringen kan zich bij jeugdigen uiten in onder andere agressie, emotionele en gedragsontregelingen, internaliserende problematiek, zelfbeschadigend gedrag, problemen op seksueel gebied, leer- en cognitieproblemen of middelenmisbruik. Jeugdigen met cognitieve en adaptieve beperkingen lopen een groter risico op het meemaken van ingrijpende ervaringen, terwijl zij vaak minder mogelijkheden hebben tot regulatie en verwerking en zich vaker gedragsmatig uiten. Gedrag als aanpassing. Dit complexe gedragsbeeld dat deze jeugdigen laten zien, kan leiden tot een gevoel van onveiligheid bij hulpverleners. Deze gevoelens kunnen controlerende, inperkende of bestraffende reacties van hulpverleners uitlokken, wat op hun beurt kan zorgen voor het toenemen van gevoelens van onveiligheid bij jeugdigen met meer kans op escalatie. Werken aan herstel. Van focus op ‘oplossen’ van ‘probleemgedrag’ naar oog hebben voor de impact van ingrijpende jeugdervaringen en bijdragen aan beschermende en compenserende ervaringen. Aan de slag. De deelnemers maken aan de hand van een casus en verschillende werkvormen kennis met de waarden en uitgangspunten van trauma-informed care als houvast voor hun dagelijkse professionele handelen. Er worden voorbeelden gegeven hoe de pijlers Regulatie, Verbinding en Veiligheid en bronnen van steun en kracht, kunnen bijdragen aan een ontwikkelingsbevorderend en herstelgericht klimaat voor jongeren, ouders, hulpverleners en andere betrokkenen.

De interventie HouVast richt zich op de ondersteuning van gezinnen van ouders met een LVB. Op veel manieren werken we aan verbetering van de uitvoering van HouVast. In de praktijk gaat onze aandacht meer uit naar de moeders dan naar vaders, terwijl we weten dat ook vaders van groot belang zijn voor de ontwikkeling van kinderen. Veel kinderen groeien op in éénoudergezinnen bij hun moeder. We bereiken vaders niet zo goed en weten onze hulpverlening naar hen niet altijd goed vorm te geven. Hoe kunnen zij de vader zijn die zij willen zijn? Hoe kunnen wij als hulpverleners hen daar het beste bij ondersteunen? In deze sessie doen we verslag van onze zoektocht in onderzoek naar en met vaders. We gaan graag in gesprek over uw ervaringen: wat komt u tegen in de praktijk? Wat werkt voor u?